Werken en/of studeren?
Drie generaties aan het werk op het aardappelveld.
In landbouwgezinnen van vorige generaties was het vanzelfsprekend dat kinderen werden ingeschakeld bij het planten of rooien van de veldvruchten. De leerplicht van 1879 zal hierop ingrijpen en de hefboom worden voor de toekomst van deze jongeren. Uit ‘Het Algemeen Belang der Provincie Limburg’: “In 1879 is Limburg de kleinste en meest achteruitgestelde provincie van het land. De helft van de bevolking is analfabeet omdat er geen onderwijsplicht is. Zowat de hele bevolking leeft van de landbouw. De administratie, de rechtspraak, het middelbaar onderwijs en de hogere geestelijkheid zijn Franstalig.” Armoede en ongeletterdheid waren de regel. In 1878 werd het Belgische Ministerie van Onderwijs opgericht. Op 1 juli 1879 volgt er een Wet op het verplicht Lager Onderwijs.
In Sint-Lambrechts-Herk werd voor de jongens en meisjes op 3 september 1916 nog een verordening uitgevaardigd van de dagen waarop ze afwezig mochten zijn om hun ouders te helpen in het landbouwbedrijf. Het betrof: ‘Het uitdoen der aardappelen in de eerste 8 dagen van oktober, maximum 5 dagen per leerling. Het planten der aardappelen in de laatste 8 dagen van april maximum 3 dagen per leerling; het oogsten beginnende de 18de juli gedurende 18 dagen met een maximum van 15 dagen per leerling. De naoorlogse leerplicht werd vanaf 1947 stelselmatig verhoogd naar 12 jaar, 13 en 14 jaar. In 1953 werd ze opgetrokken tot 15 jaar en in 1983 tot 18 jaar. Deze maatregelen waren bepalend voor de democratisering van de toegang tot alle vormen van onderwijs die in de jaren zestig tot volle ontwikkeling kwam, ook voor de kinderen in Sint-Lambrechts-Herk.
EZELSBRUGGETJE. Naar welke kant draai je een pot of kraan open en dicht? Onthou het ezelsbruggetje van de DROL. Dicht Rechts Open Links, oftewel: DROL! Leuk toch?

